|
In verreweg de mééste bijt-incidenten in Nederland (Europa) , kan men stellen dat het om "vermijdbare" gevallen gaat. In zéér weinig gevallen treft het slachtoffer geen blaam. Zelfs in het weinig ervaren Nederland is de kans om te overlijden aan een gifslangenbeet zeer gering , doch kan een protocol levensreddend werken! Hieronder een gebruiksprotocol , waarbij aangetekend mag worden , dat het verstandig is om gegevens betreffende het dier te noteren op aparte protocol-kaarten. De benodigde gegevens; Nederlandse benaming , Latijnse benaming , soort gif (haemotoxisch of neurotoxisch) , soort anti-gif én waar dit is- of verkrijgbaar is. Protocol: Bij handelingen in- of om een terrarium met gifslangen , altijd protocolkaarten in de buurt houden , naast de kit (zie 1). In geval van een beet of bij vermoeden van een beet , altijd het dier insluiten! Zorg voor veiligheid van uzelf , anderen en eventuele hulpverleners! Waarschuw iemand in uw omgeving dat u gebeten bent en laat hun de hulpdiensten bellen ( 112 ). Zorg dat uw hulpverlener en uzelf niet in paniek raken , het kan verwarrend werken en verhoogd uw bloeddruk wat nadelig kan werken. Verwijder sieraden en strakzittende kledingstukken. Pak de kit 1 ; de kit is eigenlijk niets méér of minder dan een "noodpakket" , waarin een drukverband (meerdere rollen kan handig zijn) , paracetamol , anti-hystamine of EPI-pen en eventueel anti-gif zitten. Haal uit de kit 1 of meerdere rollen drukverband. Het drukverband legt u aan met losse slagen vanaf de beetwond in de richting van het hart , daarná in omgekeerde volgorde met stevige slagen (niet afbinden!!!) terug. Er zijn mensen die dit afraden , maar gif wordt in het lymfatische systeem tegengehouden omdat er door het drukverband niets doorloopt , het bloedvatstelsel werkt onder hoger druk en wordt hierdoor niet gehinderd. Het lymfatisch systeem kan béter onder gecontroleerde omstandigheden (in het ziekenhuis dus) vrijgegeven worden. Het is inderdaad een feit dat plaatselijke necrose hierdoor iets bevorderd worden , maar voorkomt érnstiger zaken bij verspreiding! Ongecontroleerde verspreiding in het lymfatisch stelsel veroorzaak oedeem en uiteindelijk compartiment syndroom. Leg eventueel ook een beperkende spalk aan om het lichaamsdeel zo inactief mogenlijk te houden. Het slachtoffer mag onder geen beding koffie of caffeïnehoudende/alcoholische dranken meer drinken. Zorg dat hulpdiensten goede toegang tot het slachtoffer hebben en het protocol én de protocolkaarten bij het slachtoffer zijn. Het aanleggen van infusen zal door de hulpdiensten direct worden gedaan. Voor hulpdiensten/ziekenhuis: Lees het protocol en de protocolkaart , neem eventueel de nodige (omschreven op protocolkaart) aktie's om antigif ter plaatse te krijgen of haal deze uit de meegenomen kit. Het aanleggen van twee infusen is aan te raden , de tweede kan gebruikt worden om bloedwaarden te bepalen en voorkomt onnodige handelingen. Houdt enkele eenheden bloed apart om te testen op allergische reactie met het antigif in verband met anafylactische shock en plotseling hartfalen. In verreweg de meeste gevallen gaat het om slangen met heamotoxisch gif en zijn de volgende zaken aan de orde: Kontroleer op sieraden en strak zittende kleding. Pijnstilling : paracetamolspiegel aanleggen en zo nodig morfine(pomp).(Helpt overigens niet tegen de pijn van CS!) Aantekenen verloop vanaf de beetplaats met een marker. Beetplaats en oppervlakkige necrose niet koelen! Dit maakt de necrose plaatselijk alleen maar erger. Indien zwelling bedenkelijk wordt (richting compartiment symdroom) , is het verstandig om antigif te testen op een bloedmonster en te gebruiken , alvorens fasciotomie toe te passen.Antigif kan CS doen afnemen en fasciotomie voorkomen. Een lichte tot matige allergische reactie geeft reden tot gebruik van antigif , een zware reactie tot uitstel! Oppervlakkige necrose kan worden verwijderd , diepe necrose -meestal op de beetplaats zélf- kan verkennend operatief worden verwijderd. Gedurende de éérste 48 uren patiënt geen koffie , thee , cafeïnehoudende dranken verstrekken. In een aantal gevallen zal het om slangen met neurotoxisch gif gaan en dan is het volgende van belang: Alles zoals hierboven omschreven (i.v.m. het feit dat er meestal ook haemotoxine in het gif zit). Neurotoxine heeft (vaak) langdurig werkende eigenschappen waardoor langdurige opname vaak onvermijdelijk is. Het gebruik van antigif is in de meeste gevallen een absolute noodzaak omdat gevolgen van neurotoxine moeilijker te bestrijden zijn dan haemotoxine.Neurotoxine legt lichaamsfunctie's stil en haemotoxine veroorzaakt meestal(!) plaatselijke symptomen. Monitoren: ademhaling en hart ; paralyse van de luchtwegen en hartfalen (vaak in combinatie) zijn veelvuldig voorkomende symptomen. Geheugenverlies ,desoriëntatie en spierkrachtverlies zijn parameters voor vordering van de toestand van de patiënt. Omdat er diverse soorten neurotoxines bestaan , met byzondere eigenschappen , is het verstandig alle afzonderlijke functies te monitoren. Citotoxine (voornamelijk weeefselschade) en Cardiotoxine (hartfalen) zijn nog aparte categoriën die zelden zullen voorkomen. Waarom testen op allergische reactie? Vrijwel élke slang verliest gif via de tanden op glas , waterbakken en dergelijke. Het gedroogde gif wordt door de verzorger op de huid (en soms in kleine verwondingen) opgenomen en kan zelfs worden ingeademd .In dit laatste geval gaat het om héle kleine deeltjes (particals) welke zich gemakkelijk door de lucht laten verplaatsen. Hierdoor ontstaat er een mogenlijkheid om allergie op te bouwen , waarbij aangetekend kan worden dat er soms géén , soms een lichte en soms een zware allergie kan worden opgebouwd , zonder dat iemand ooit gebeten is! Het gebruik van zogenaamde extractors (zoals Aspivenin) heeft generlei waarde , evenals insnijding van de beetwond (werkt necrose juist in de hand). Wél zijn er positieve resultaten geboekt bij toedienen van stroomschokken in de directe omgeving van de beet (neutraliserende werking) , doch dit kan beter door artsen gedaan worden i.v.m. hart(ritme)stoornissen. Waarschuwing: Ook als er niet direkt gevolgen zichtbaar of voelbaar zijn , is het verstandig om medische hulp te zoeken , het kan soms dagen duren voordat bepaalde toxines een halfwaardetijd of volwaardetijd bereiken !!! Verslag van een beet (diamant ratelslang) in dagboekvorm |
